|
“Ne bis in idem”. Deze Latijnse regel is één van de basisbeginselen van het strafrecht. Het betekent “niet twee keer voor hetzelfde” en staat dus voor het feit dat niemand een tweede keer berecht of bestraft mag worden voor een strafbaar feit waarvoor hij reeds voor is veroordeeld of van vrijgesproken volgens de regels van de wet en het procesrecht. Dit beginsel geld in het nationaal strafrecht Westland, internationaal en het Europees recht en is terug te vinden bij het Internationeel Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten. Een feit wordt geclasseerd als vervolgd wanneer er een transactie-aanbod is gedaan en de verdachte dat heeft betaald, een buitenlands strafrechter de zaak al behandeld heeft of wanneer de rechter op het strafproces de zaak inhoudelijk beoordeeld heeft en er geen formele verhinderingsgronden zijn. In dit geval mag het openbaar ministerie niet meer overgaan tot vervolging. Daarbij is er wel een uitzondering wanneer er nieuwe feiten bekend raken of een bevel tot vervolging. Een feit wordt geclasseerd als niet vervolgd wanneer de strafrechter op het strafproces een formele kwestie kende en hij heeft uitgesproken dat de dagvaarding nietig is of de rechter onbevoegd was, wanneer de verdachte niet of afwijzend op het transactie-aanbod heeft gereageerd, de verdachte enkel met bestuursrechtelijke maatregelen is geconfronteerd of wanneer de verdachte enkel civielrechtelijk heeft terechtgestaan. In deze gevallen kan het openbaar ministerie wél een nieuwe vervolging starten. Dat tenzij de feiten ondertussen verjaard zijn. Het komt soms voor dat iemand voor twee feiten vervolgd wordt, die wel fel samenhangen met elkaar. Als iemand bijvoorbeeld een inbraak pleegt met brandstichting, kan die eerst voor de inbraak vervolgd worden en dan voor brandstichting. Elke advocaat naaldwijk vindt het logisch dat dit twee feiten zijn. Maar wat niet kan, is dat een inbreker vervolgd wordt voor inbraak en erna voor het vernielen van een ruit die hij tijdens de inbraak insloeg om binnen te komen. Dat is duidelijk maar één feit. |
| https://www.ebhlegal.nl |
Veelgestelde vragen
Wat betekent 'Ne bis in idem' in het strafrecht?▼
'Ne bis in idem' is een Latijns beginsel dat betekent 'niet twee keer voor hetzelfde'. Het verbiedt dat iemand een tweede keer berecht of bestraft mag worden voor een strafbaar feit waarvoor hij reeds is veroordeeld of vrijgesproken.
Wanneer wordt een feit als vervolgd geclassificeerd?▼
Een feit is vervolgd wanneer er een transactie-aanbod is betaald, een buitenlandse rechter het al behandeld heeft, of de rechter het inhoudelijk heeft beoordeeld. Dan mag het openbaar ministerie niet opnieuw vervolgen.
Kan het openbaar ministerie altijd opnieuw vervolgen na een transactie?▼
Nee, alleen als er nieuwe feiten bekend raken of een bevel tot vervolging komt. Anders is verdere vervolging niet toegestaan onder het 'Ne bis in idem' beginsel.
Wat is het verschil tussen vervolgd en niet-vervolgd feiten?▼
Bij vervolgde feiten kan het openbaar ministerie niet opnieuw vervolgen. Bij niet-vervolgde feiten (zoals formele kwesties of bestuursrechtelijke maatregelen) kan wel opnieuw vervolging plaatsvinden, tenzij de feiten verjaard zijn.
Kan iemand voor twee samenhangende feiten vervolgd worden?▼
Ja, als het duidelijk twee aparte feiten zijn, zoals inbraak met brandstichting. Maar vernieling van een ruit tijdens dezelfde inbraak is één feit en kan niet apart vervolgd worden.
